Ara Güler, Türkiye’de foto muhabirliğinin gelişimine katkı sağlayan ve çalışmalarıyla dünya çapında tanınan isimlerden biri oldu. İstanbul’un sokaklarını, insanlarını ve değişen yaşamını fotoğraflayan Güler, uluslararası dergilerde de görev aldı. Pablo Picasso ve Salvador Dali gibi ünlü isimlerin portrelerini çeken usta foto muhabiri, yaşamı boyunca çok sayıda sergi açtı ve kitap yayımladı.
ARA GÜLER KİMDİR, NERELİDİR?
Ara Güler, 16 Ağustos 1928’de İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde doğdu. Ermeni bir ailenin çocuğu olan Güler, çocukluk yıllarından itibaren sinema ve tiyatroyla ilgilendi.
Eğitim hayatında farklı okullarda öğrenim gördükten sonra 1951 yılında Getronagan Ermeni Lisesinden mezun oldu. Gençlik yıllarında film stüdyolarında çalışan Güler, Muhsin Ertuğrul’dan tiyatro ve oyunculuk eğitimi aldı. İlk dönemlerde yönetmen veya oyun yazarı olmayı düşünse de zamanla gazeteciliğe ve fotoğrafçılığa yöneldi.
ARA GÜLER FOTOĞRAFÇILIĞA NASIL BAŞLADI?
Ara Güler, 1950 yılında Yeni İstanbul gazetesinde çalışmaya başladı. Bu dönemde İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde öğrenim görüyordu. Ancak foto muhabirliğini meslek olarak seçerek üniversite eğitimini yarıda bıraktı.
Gazetecilik kariyerinin ilk yıllarında çeşitli gazete ve dergilerde görev aldı. 1956 yılında Time ve Life, 1958 yılında ise Paris Match ve Stern dergileri için foto muhabirliği yapmaya başladı. Uluslararası yayınlarda görev alması, çalışmalarının Türkiye dışında da tanınmasını sağladı.
ARA GÜLER NEDEN İSTANBUL’UN GÖZÜ OLARAK ANILIYOR?
Ara Güler’in en çok tanınan çalışmaları arasında İstanbul fotoğrafları bulunuyor. Özellikle 1950’li yıllardan itibaren çektiği karelerde kentin tarihi dokusunu ve günlük yaşamını belgeledi. Vapurlar, balıkçılar, sokak satıcıları, işçiler ve eski İstanbul mahalleleri, fotoğraflarının önemli konuları arasında yer aldı. Güler’in çalışmaları, İstanbul’un zaman içinde geçirdiği değişimi gösteren görsel belgeler niteliği taşıyor. Kentle özdeşleşen fotoğrafları nedeniyle “İstanbul’un Gözü” olarak tanındı.
ARA GÜLER KİMLERİN FOTOĞRAFINI ÇEKTİ?
Ara Güler, kariyeri boyunca sanat, edebiyat, bilim ve siyaset dünyasından çok sayıda önemli ismi fotoğrafladı. Pablo Picasso, Salvador Dali, Winston Churchill, Bertrand Russell, Yaşar Kemal ve Füreya Koral, Güler’in objektifinin karşısına geçen isimler arasında bulunuyor. Ünlü kişilerin portrelerinin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinde gerçekleştirdiği foto röportajlarla da tanındı.
ARA GÜLER’İN ESERLERİ NELERDİR?
Ara Güler, fotoğrafçılık kariyeri boyunca çok sayıda kitap ve sergi çalışması gerçekleştirdi. Öne çıkan eserleri arasında Eski İstanbul Anıları, Ara Güler’in Sinemacıları, Yitirilmiş Renkler, Yüzlerinde Yeryüzü, Living in Turkey ve Bir Devir Böyle Geçti Kalanlara Selam Olsun bulunuyor.
Güler, İstanbul dışında Anadolu’nun tarihi ve kültürel mirasını da fotoğrafladı. Afrodisias Antik Kenti ve Nemrut Dağı üzerine yaptığı çalışmalar, bu bölgelerin uluslararası alanda tanınmasına katkı sağladı.
ARA GÜLER HANGİ ÖDÜLLERİ ALDI?
Ara Güler’in fotoğrafçılık alanındaki çalışmaları uluslararası kuruluşlar tarafından ödüllendirildi. 1961 yılında İngiltere’de yayımlanan Photography Annual, Güler’i dünyanın en iyi yedi fotoğrafçısından biri olarak gösterdi. Bir yıl sonra Almanya’da “Master of Leica” unvanını aldı.
2005 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görüldü. 2009 yılında ise ABD’de Lucie Awards Yaşam Boyu Onur Ödülü’nü kazandı. 2016 yılında Leica Hall of Fame Ödülü ile onurlandırıldı.
ARA GÜLER NE ZAMAN VE KAÇ YAŞINDA ÖLDÜ?
Ara Güler, 17 Ekim 2018’de İstanbul’da 90 yaşında hayatını kaybetti. 16 Ağustos 1928’de doğan Güler, yaklaşık 68 yıl süren meslek yaşamında Türkiye’nin ve dünyanın farklı bölgelerinde foto muhabirliği yaptı.
ARA GÜLER MÜZESİ NEREDE?
Ara Güler Müzesi, İstanbul’un Şişli ilçesindeki Bomontiada’da bulunuyor. Müze, usta foto muhabirinin 90. doğum günü olan 16 Ağustos 2018’de açıldı. Müzede Ara Güler’in fotoğrafları, kişisel eşyaları, belgeleri ve fotoğrafçılık kariyerine ilişkin materyaller sergileniyor. Ara Güler’in çalışmaları, İstanbul’un ve Türkiye’nin geçmişine ilişkin önemli bir görsel kaynak olmayı sürdürüyor.
