Karabük’ün Safranbolu ilçesine bağlı Yörük köyünde bulunan tarihi çamaşırhane, özgün mimarisi ve ergonomik yapısıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Yaklaşık 300-350 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen taş yapı, köylüler tarafından 1985 yılına kadar aktif olarak kullanıldı. Bektaşi bir aile tarafından yaptırılan çamaşırhane, 12 köşeli geometrik düzeniyle benzerlerinden ayrılıyor.
MATEMATİK VE GEOMETRİDEN YARARLANILDI
Çamaşırhanenin mimari ve kültürel özellikleri hakkında bilgi veren köy sakini Ender Gümüş, yapının benzeri az bulunan detaylara sahip olduğunu söyledi. Gümüş, “Taş tamamen düzgün, geometrik onikigendir. Suyun ortaya gitmesi için verilen eğim de yüzde 2 ile 3 arasında değişiyor. Yani 300-350 sene önce matematiği, geometriyi kullanarak köyde böyle bir çamaşırhane yapılıyor.” dedi.
HER BOYA UYGUN OLARAK TASARLANDI
Yapıdaki taşın yerden yüksekliğinin her bölümde aynı olmaması da çamaşırhanenin öne çıkan özellikleri arasında yer alıyor. Bu farklılığın kullanıcıların boyları düşünülerek oluşturulduğunu belirten Gümüş, “Bunun sebebi de taşın insanların boyu düşünülerek tasarlanmış olması. Doğal olarak herkesin boyu aynı değil, bel ağrısı oluşmaması için hemen hemen her boya hitap ediyor. Burası köyün sosyal yerlerinden biri ve bütün gün akşama kadar da burada çamaşır yıkıyorlar.” ifadelerini kullandı. Çamaşırhanenin köy yaşamındaki sosyal işlevine de değinen Gümüş, ertesi gün çamaşır yıkamak isteyenlerin yapının bir köşesine odun bırakarak yer ayırdığını anlattı.
YURT DIŞINDAN DA ZİYARETÇİ AĞIRLIYOR
Karabük Üniversitesi tarafından Yörük köyünün ölçekli çizimlerle rölövesi çıkarıldı. Hazırlanan çalışma, tarihi çamaşırhanenin bulunduğu alanda sergileniyor. Yapının Türkiye’nin farklı kentlerinden ve yurt dışından ziyaretçi ağırladığını belirten Gümüş, özellikle Uzak Doğu ve Avrupa ülkelerinden gelen turistlerin çamaşırhaneye ilgi gösterdiğini söyledi. İlkbahar ve sonbaharda grup ziyaretlerinin, yaz döneminde ise bireysel ziyaretlerin arttığını aktardı.
