Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde yaşayan Ali Demirci, ailesinden devraldığı kapı tokmağı ustalığını altıncı kuşak temsilci olarak sürdürüyor. Coğrafi işaret tescilli Kemaliye kapı tokmaklarına hayat ağacı, güneş, dağ keçisi, akrep ve yılan gibi simgeleri işleyen Demirci, ilçenin geleneksel kültürünü geleceğe taşıyor.
HER MOTİF AYRI BİR ANLAM TAŞIYOR
Bakır tokmaklardaki figürler yalnızca süsleme amacı taşımıyor. Hayat ağacı ve güneş bereketi, lamba ocağın sönmemesini, kuş gurbetten gelecek haberi, su yolları ise bolluğu simgeliyor. Akrep ve yılan motiflerinin de kötü ruhlardan korunma inancıyla kullanıldığı belirtiliyor.
TOKMAĞIN SESİ MİSAFİRİ HABER VERİYOR
Ali Demirci, çiftli tokmakların geçmişte ev sahibine gelen kişinin kimliği hakkında bilgi verdiğini belirterek, “Çiftli model tokmaklarda, üstteki tok bir ses çıkarır, gelen misafirin erkek olduğu anlaşılır. Alttaki ise ince, tiz bir ses çıkarır. O da kadın misafirin geldiğinin anlaşılmasını sağlar” dedi.
MESLEK YEDİNCİ KUŞAĞA DEVREDİLECEK
Bugüne kadar 67 farklı dış kapı tokmağı modeli hazırlayan Demirci, çalışmalarında Kemaliye’nin tarihî evlerinden esinleniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesi alan usta, oğlunu da küçük yaşlardan itibaren atölyede yetiştirerek zanaatın yedinci kuşakta sürmesini hedefliyor.
